1   مقدمه   
2   غايب از نظر
 

   آخرين "كلمه"الهى

4

  ياوران الهى

5

  امتحان غيبت

6

  درود خدا بر ياوران مهدى عليه السلام

7

  نسل برگزيده

8

  تسليم فراگير و حكومت مطلق

9

  ارتباط با امام زمان

10

  بندگان ذخيره شده

11

  آمادگى قبلى

12

  انتظار همگانى

13

  آمادگى؛ نه كى و چگونه

4

  وارثان زمين

 

   پيروزى نهايى

  منتظران، "اولياءالله" هستند

  آرزوى پيامبران

  ذخيره الهى

  آشناى ناشناس

  در حسرت او

  خوشا بر حال منتظران

  به ياد روز ظهور

  قضاوت با علم باطن

  مبارزان زمينه ساز ظهور

  انتقام گيرنده شهيدان مظلوم

  امت امام

  حق آمده و باطل رفتنى است

  موعود همه كتب آسمانى

  حكومت در سراسر زمين

  وعده الهى به مؤمنان شايسته

  مضطر واقعى

  امامت و وراثت مستضعفان

  كمال نعمت

  تجلّى به نور خدا در زمين

 حلقه آخر زندگانى بشر

  انسانيت مرده را زنده مى‏كند

  آب گوارا؛ حضور امام

  پنهانى كه آشكار مى‏شود

  عرضه خبرهاى امت بر امام

  قسم به زمان ظهور

   يارى الهى

 

 

مهدي در قرآن

سيد محمد عابدين ‏زاده

 

 

مقدمه

به طور قطع جامع‏ترين تصوير از حقايق عالم هستى ترسيمى است كه از سوى خداى متعال ارائه شده باشد. در اين ميان موضوع آينده جهان بشريت كه مسافران كاروان اين عالم همواره با دنيايى از اميد و آرزو به آن نگريسته‏اند، از جايگاه ويژه‏اى برخوردار است. چرا كه اساساً دست عقل و توانايى‏هاى انسان از ترسيم آن كوتاه است. به همين دليل در طول زمان‏ها بزرگانى دست به جمع آورى آياتى از قرآن كه به ترسيم آينده جهان و چهره دلگشاى بزرگ نقش آفرين آن ـ يعنى قائم آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم ـ مربوط مى‏شود، پرداخته‏اند؛ كه از ميان آنها مى‏توان به كتاب المحجة فى ما نزل فى الحجة و قاطع البيان فى آيات المؤوّلة بصاحب الزمان اشاره نمود.

در اين مختصر برخى از آن آيات ـ كه يقيناً تعداد آنها بسيار بيش از اينهاست ـ را به همراه بيانى از معصومان كه به تعبير قرآن، راسخان در علم و آگاهان به تأويل آيات الهى هستند، جمع آورى شده است. اميد آن كه عاشقان جمال و منتظران قدومش، با انس گرفتن با اين آيات بر اطلاعات خويش افزوده و تمسّك به قرآن و اهل‏بيت قدس سرهما را جلوه‏گر سازند.

والسلام

سيد محمد عابدين ‏زاده

شعبان المعظم 1422

 

غايب از نظر

 

هدى للمتقين الذين يؤمنون بالغيب

يحيى بن‏ابن قاسم مى‏گويد از معناى آيات فوق از امام صادق عليه السلام سؤال كردم فرمود:

 

متقين همان شيعيان على عليه السلام هستند و غيب نيز همان حجت غايب است.

اى مهر جهان آرا جانم بفداى تو اى نور دل زهرا دل محو ولاى تو

 

غايب ز نظر گشته آن چهره چون ماهت باز آى كه دل گشته محزون ز خفاى تو

 


آخرين "كلمه"الهى

 

و اذ ابتلى ابراهيم ربه بكلمات فاتمهن....

مفضل بن عمرو مى‏گويد از امام صادق عليه السلام پرسيدم آن "كلمات" (كه خدا ابراهيم را با آنها آزمود) چه بود؟

 

حضرت فرمود: همان كلمات بود كه حضرت آدم از پروردگارش دريافت و خدا (بواسطه آنها) بر او توبه نمود و آن اين بود كه: از تو به حق"محمد" و "على" فاطمه" و "حسن" و "حسين" در خواست مى‏كنم كه بر من توبه فرمايى....

پرسيدم كه‏ اى پسر رسول خدا "پس معناى" فاتمهن" چيست؟ فرمود:

يعنى آن اسامى - كه اسامى دوازده امام بود - را تا نام قائم كامل نمود....

 

یاوران الهى

 

 اينما تكونوا يأت بكم الله جميعا به خدا قسم آن است كه وقتى قائم ما قيام كند خداوند شيعيان ما را از تمامى نقاط در كنار او گرد مى‏آورد.2 آن سر نهادگان در، محراب جان مهدى در "اينما تكونوا" داده است وعده اللّه 1. بقره / 148. 2. تفسير عياشى، ج 1، ص 166

 

امتحان غيبت

 

 و لنبلونكم بشى‏ء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الانفس و الثمرات و بشر الصابرين

 

درود خدا بر ياوران مهدى عليه السلام

 

اولئك عليهم صلوات من ربهم و رحمة و اولئك هم المهتدون

محمد بن احمد بن عبيدالله هاشمى مى‏گويد در زمان عبدالله بن زبير كتابى از زير زمين كعبه يافت شد كه در آن اسامى ائمه دوازده گانه آمده بود تا آنجا كه:

 

... سپس امام منتظر است كه نام او نام پيامبر صلي الله عليه و آله وسلم است. به عدل امر نموده و انجام مى‏دهد و از منكر نهى نموده و دورى مى‏گزيند. خدا بواسطه او ظلم را برافكنده و ترديد و كور باطنى را نابود مى‏سازد تا جايى كه گرگ و گوسفند در حكومت حضرت در آسايش زندگى مى‏كنند و مرغان اهل آسمانها و
 
 

1. بقره 157

ماهيان درياها از او خشنودند. او عجب بنده‏اى است كه اين چنين مورد كرامت الهى واقع مى‏شود. خوشا به حال كسيكه از او اطاعت كند و واى بر آنكس كه از او نافرمانى نمايد. خوشا به حال آنكسى كه به امر او به قتال بر خاسته و كشته شده يا بكشد:

 

آنهايند كه بر ايشان درودها و رحمت پرورگارشان نثار شده و هم آنانند هدايت شدگان؛ هم آنانند رستگاران؛ هم آنانند پيروزمندان1

اى ياوران قائم و جانها فدايتان

بادا درود و رحمت خالق نثارتان

اهل فلاح و رستگارى نبود كسى مگر

آنكس كه نام او بودا بين نامتان

 

 

نسل برگزيده

 

ان الله اصطفى آدم و نوحا و آل ابراهيم و آل عمران على العالمين ذرية بعضها من بعض....

امير مؤمنان در ضمن توصيه‏هايشان به كميل فرمودند:

 

هر روز را با نام خدا ابتدا نموده و "لاحول و لاقوة الا بالله" گفته بر خدا توكل كن و ما را ياد نموده و نام ببر و بر ما درود بفرست و خويشتن را هر چه مى‏توانى بر اين كار بدار تا انشاءالله از امور پنهان آنروز در امان بمانى.... اى كميل هيچ علمى نيست مگر آنكه من گشاينده آنم و هيچ سرّى نيست مگر آنكه قائم عليه السلام آن را به آخر خواهد رسانيد. اى كميل "فرزندانى هستند يكى از نسل ديگرى و خدا شنوا و داناست"....

 

نبى شهر علم و على چون درش خداگفته "وأتوا"2به پيغمبرش

 

هر آن دانشى كه عليش گشود بود نزد مهدى ز پا تا سرش

 

تسليم فراگير و حكومت مطلق

 

ا فغير دين الله يبغون و له اسلم من فى السموات و الارض طوعا و كرها و اليه ترجعون

هنگاميكه قائم عليه السلام قيام نمايد به عدل حكم نموده و در زمان حكومتش جور بر طرف گرديده و راهها امنيت يافته و زمين بركتهايش را خارج ساخته و هر حقى به اهلش باز گشته و اهل هيچ دينى نخواهند ماند مگر آنكه اظهار اسلام نموده و به ايمان معترف مى‏گردند. آيا سخن خداى سبحان را نشنيده‏اى كه مى‏فرمايد: "و براى او هر چه در آسمانها و زمين است از روى اختيار يا اكراه تسليم گرديده و به سوى او باز خواهيد گشت"...2

 


 
آن روز كه قائم عليه السلام از سفر باز آيد عالم ز قدوم او سرافراز آيد

از روى رضا و جبر، اجزاء جهان تسليم شوند، چو آن مه ناز آيد

 

ارتباط با امام زمان

 

يا ايها الذين آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا واتقوالله لعلكم تفلحون

از امام باقر عليه السلام نقل شده كه در معناى آيه فوق فرمودند:

 

بر اداى فرائض صبر نموده و يكديگر را در برابر دشمنان به صبر واداشته و با امام منتظرتان رابطه برقرار نمائيد...

اى اهل ايمان جملگى،با صبر هم آوا شويد هم "اصبروا" هم "صابروا" را در عمل معنا شويد

 

واندر كنار صبرتان، اندر مسير "تفلحون" همواره با صاحب زمان، در ربط پرسودا شويد

 

بندگان ذخيره شده

 

يا ايهاالذين آمنوا من يرتد منكم عن دينه فسوف يأتى الله بقوم يحبهم و يحبونه....

از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمود:

 

همانا براى صاحب اين امر (حكومت جهانى الهى) يارانى ذخيره شده كه اگر همه مردم هم بروند خداوند آن ياوران را گرد خواهد آورد.... و هم آنانند كه خداوند در موردشان فرموده:

"بزودى خداوند گروهى را خواهد آورد كه خدايشان دوست دارد و آنهانيز خدا را دوست دارند، در برابر مؤمنان فروتن و در برابر كافران پر صلابت و شكست ناپذيرند"...


 
گر به يارى حق از جاى نخيزيد، دمى وز ره حق به عقب يكسره خيزيد، همى

 

ياورانى است خدا را كه بيايند وليك چه شود گر ز اطاعت نگريزيد، كمى

 

آمادگى قبلى

 

يوم يأتى بعض آيات ربك لاينفع نفسا ايمانها لم‏تكن آمنت من قبل

امام صادق عليه السلام در مورد آيه فوق فرمودند:

 

كلمه "آيات" مورد اشاره در آيه فوق ائمه هستند و آن آيه مورد انتظار، قائم عليه السلام است. پس روز آمدن او ايمان آوردن كسى كه قبل از قيام او ايمان نياورده باشد سودى نخواهد داشت. اگر چه آن ايمان آورنده به پدران پيشين آن حضرت مؤمن بوده باشد.

اى دوست به ياد يار و نورش بايد پروانه گرد شمع رويش بايد

 

گر منتظرى قدم به خود سازى نه كز پيش مهياى ظهورش بايد

 

انتظار همگانى

 

قل فانتظرواانى معكم من المنتظرين

محمدبن ابى نصر از حضرت رضا عليه السلام نقل مى‏كند كه فرمود:

 

چه نيكوست صبر و انتظار فرج؛ آيا سخن الهى را شنيده‏اى كه "مراقب باشيد كه من هم با شما مراقبم"

"پس منتظر باشيد كه من هم بامنتظرانم"

پس بر شماباد به صبر، چرا كه فرج در حال يأس (از امور عادى) فرامى رسد.

نى صِرف، من و تو بى قرارش هستيم سر گشته دولت و ديارش هستيم

 

اقيانوسى است خيل مشتاقانش يك قطره زخيل بى كرانش هستيم

 

آمادگى؛ نه كى و چگونه

 

و يقولون متى هذا الوعد ان كنتم صادقين

حسين بن على عليه السلام فرمود:

 

از ما (اهل بيت) دوازده مهدى (هدايت شده و هدايت كننده) خواهد بود كه اول آنان اميرمؤمنان على بن ابيطالب و آخرين آنها نهمين فرزند من است و او آن كسى است كه به حق قيام نموده؛ خدا بواسطه‏اش زمين مرده را زنده مى‏گرداند و با او دين حق را بر همه اديان غلبه مى‏بخشد اگر چه مشركان را ناپسند آيد. براى او غيبتى است كه در آن گروههاى زيادى مرتد شده (از حق بر مى‏گردند) و گروههاى ديگرى بر دين ثابت خواهند ماند و به آنها گفته مى‏شود "اين وعده چه زمانى است اگر راست مى‏گوئيد". آگاه باشيد كسيكه در زمان غيبت آن امام در برابر اذيتها و تكذيبها صبر ورزد در جايگاه آن كسى است كه با شمشير در پيشگاه رسولخدا صلي الله عليه و آله وسلم به جهاد برخاسته باشد

هر كه در غيبت مهدى ز رهش باز نماند رو به مقصد بنمود و سوى آغاز نماند

 

از "متى" يا "لِمَ" و يا "بِمَ" بنمود گذر يار مهدى شده و يكدم از او باز نماند

 

وارثان زمين

 

ان الارض لله يورثها من يشاء من عباده والعاقبة للمتقين

امام باقر عليه السلام فرمود: دولت ما آخرين دولتهاست و هيچ خاندانى كه امكان در دست گرفتن دولت را داشته باشند باقى نخواهد ماند مگر آنكه قبل از ما به حكومت مى‏رسند تا آنكه بعد از حكومت ما كسانى ادعا نكنند كه اگر ما به حكومت مى‏رسيديم مثل روش اينها عمل مى‏كرديم. و همين است سخن خداى عزوجل كه: عاقبت از آن پرهيزكاران است.

 

اى كه دارى بر خداوندت يقين بشنو اينك وعده آن بهترين

حاكميت در زمين بى چند و چون عاقبت باشد از آن متقين

 

پيروزى نهايى

 

يريدون ان يطفئوا نور الله بافواههم و يأبى الله الا ان يتم نوره و لوكره الكافرون ـ هوالذى ارسل رسوله بالهدى و دين الحق ليظهره على الدين كله و لو كره المشركون

حضرت على عليه السلام فرمود: آيا وعده اين آيه تاكنون محقق شده است؟ هرگز! به خدايى كه جانم در دست اوست به جايى خواهد رسيد كه هيچ قريه‏اى باقى نماند مگر آنكه در آن، بر شهادت به وحدانيت الهى و رسالت رسولخدا هر صبح و شام ندا بر خيزد.

 

آيد آن روزى كه حق قاهر شود حاصل رنج نبى ظاهر شود

دشمن حق مى‏كند بيهوده سعى كى به محو نور حق قادر شود

 

منتظران، "اولياءالله" هستند

 

الا ان اولياءالله لا خوف عليهم و لا هم يحزنون الذين آمنوا و كانوا يتقون لهم البشرى فى الحيوة الدنيا و فى الاخره

امام صادق عليه السلام فرمود: خوشا به حال شيعيان قائم ما و منتظران ظهورش در زمان غيبت؛ و اطاعت كنندگانش در زمان ظهور، آنانند اولياء خدا كه نه ترس در آنان است و نه اندوهگين گردند.

 

اى خوشا مردان صبر و انتظار اى خوشا بر عاشقان روى يار

 

اى خوشا آنان كه در غيبت كنند خويش را با ياد مهدى پايدار

 

آرزوى پيامبران

 

قال لو ان لى بكم قوه او آوى الى ركن شديد

امام صادق عليه السلام فرمود: سخن لوط كه به قومش گفت: "اى كاش مرا بر شما قوتى بود يا آنكه به تكيه گاهى پناه مى‏بردم"؛ نبود مگر آرزوى توانايى قائم عليه السلام و "ركن" هم چيزى نبود مگر قدرت ياران آن حضرت هر مرد از آنان توان چهل مرد را داراست و قلب هر يك از آنان همچون يك قطعه آهن است كه اگر بر كوهها گذر كنند آنها را از جا مى‏كنند.

 

اى كاش كه آن ركن ركين مى‏آمد آن مايه اقتدار دين مى‏آمد

اين ناله انبياء و مردان خداست اى كاش اميد مؤمنين مى‏آمد

 

ذخيره الهى

 

بقية الله خير لكم ان كنتم مؤمنين

مردى به امام صادق عليه السلام عرض كرد آيا به امام قائم عليه السلام با خطاب (اميرالمؤمنين) سلام كنيم؟ حضرت فرمود:

 

خير. اميرالمؤمنين اسمى است كه خدا حضرت على عليه السلام را به آن ناميده و قبل و بعد از او كسى جز شخصى كه كافر شده باشد به اين نام ناميده نشده است. آن مرد پرسيد پس به چه خطابى به آن حضرت سلام نماييم. حضرت فرمود: مى‏گويى "السلام عليك يا بقية الله" و سپس آن حضرت اين آيه را تلاوت فرمود: "بقية‏الله خيرلكم ان كنتم مؤمنين".2

اى كه باقيمانده خوبان تويى اى كه موعود همه قرآن تويى

 

اى كه از هر چيز خوبى خوبتر از براى شخص با ايمان تويى

 

آشناى ناشناس

 

و جاء اخوه يوسف فدخلوا عليه فعرفهم و هم له منكرون

امام صادق عليه السلام فرمود: در قائم اين امت عليه السلام چهار سنت از سنت پيامبران خواهد بود: سنتى از موسى "خائفا يترقب" كه ترسان چشم انتظار بود. و سنتى از يوسف "يعرفهم و هم له منكرون" كه او آنها را مى‏شناخت ولى آنها او را نمى‏شناختند. وسنتى از عيسى "و ما قتلوه و ما صلبوه" كه زنده است و هرگز او را نكشته‏اند. و سنتى از محمد صلي الله عليه و آله وسلم "يقوم بالسيف" كه با نبرد قيام مى‏كند.2

 

ز چه، اى يوسف كنعان نبينم روى ماهت را و يا بينم وليكن حيف نشناسم نگاهت را

تو بشناسى مرا اما تو را نشناسم اى مهدى چه گردد گر شناسانى به من خال سياهت را

 

در حسرت او

 

حتى‏اذااستيئس الرسل و ظنوا انهم قد كذبوا جائهم نصرنا.....

حضرت صادق عليه السلام پس از توضيح آنكه وعده حكومت صالحان و آثار آن هنوز محقق نگرديده، به عنوان كُندى و دور بودن ظهور حضرت قائم اين آيه را تلاوت كردند"تا آنكه رسولان مأيوس شده و گمان كردند كه به آنها دروغ گفته شده، در آن هنگام يارى ما فرا رسيده...".2

خوبان به حسرت كى ز در درآيى اى يار از چه از سفر نيايى

سوزانده مهدى! هجر تو دل و جان وقت است اى والا گهر بيايى

 

خوشا بر حال منتظران

 

ان الذين آمنوا و عملواالصالحات طوبى لهم و حسن مآب

يونس بن عبدالرحمن مى‏گويد به حضرت موسى بن جعفر عليه السلام عرض كردم: اى فرزند رسولخدا شما قائم به حق هستيد؟ حضرت فرمود:

 

من هم قائم به حق هستم اما آن قائمى كه زمين را از دشمنان خدا پاك مى‏كند و آنرا آنچنانكه از ظلم و جور پر شده باشد، از عدل و داد لبريز مى‏سازد، او پنجمين از فرزندان من است كه غيبتى خواهد داشت كه بدليل ترس از جانش طولانى خواهد شد. در آن زمان گروههاى زيادى از دين برگشته و گروهى ديگر بر آن ثابت مى‏مانند.... خوشا به حال شيعيان ما، آنانيكه در زمان غيبت قائم ما به ريسمان ما آويخته، بر دوستى ما و بيزارى از دشمنان ما استوار بمانند. آنها از ما و ما از آنهائيم آنها به امامت ما خشنود و ما نيز به شيعگى آنها خشنوديم. پس خوشا بر حال آنها و باز هم خوشا بر آنها، به خدا قسم آنها در روز قيامت در درجه ما خواهند بود.1

خوشا بر اهل ايمان و عمل در غيبت مهدى خوشا ياران دور از هر دغل در غيبت مهدى

زده بر كارشان مهر رضايت آيه قرآن كه پاكند از خطا و از زلل در غيبت مهدى

 

به ياد روز ظهور

 

و ذكرهم بايام الله

امام صادق عليه السلام فرمود:

 

ايام‏الله سه روزند: روز قيام قائم ـ روز بازگشت ـ روز قيامت.

چون آمدنت ظهور نورالله است هم مژده لطف و وعده الله است

دستور رسيده تا زيادش نبريم چون روز ظهور نور "يوم الله" است

 

قضاوت با علم باطن

 

ان فى ذلك لآيات للمتوسمين

امام صادق عليه السلام فرمود: هنگاميكه قائم آل پيامبر قيام كند در بين مردم مانند حضرت داود حكم مى‏كند و در قضاوت نيازى به بينه و شاهد ندارد. خدا به او الهام مى‏كند و او به علم خويش حكومت مى‏نمايد؛ هر گروهى را به آنچه مخفى مى‏كند خبر مى‏دهد و دوست و دشمن خويش را از طريق "توسم" مى‏شناسد. خداى متعال مى‏فرمايد: "همانا در اين امور نشانه هايى براى اهل توسم وجود دارد".

 

تو ميدانى چه پنهان در درون است درون از بهر تو همچون برون است

چنان كن تا درونم را بسازم كه انسان را حقيقت اندرون است

 

مبارزان زمينه ساز ظهور

 

و قضينا الى بنى اسرائيل فى الكتاب لتفسدن فى الارض مرتين....بعثنا عليكم عبادا لنا....

از امام صادق عليه السلام نقل شده كه در بيان تأويل آيه فوق فرمود:

 

(دو فساد مورد اشاره در آيه) قتل اميرمؤمنان و زخمى شدن حسن بن على عليه السلام بود و منظور از "و هر آينه طغيانى بزرگ مرتكب خواهيد شد" قتل امام حسين عليه السلام است. "پس هنگاميكه وعده اول آنهابرسد" يعنى هنگاميكه زمان پيروزى حسين عليه السلام شود "بر مى انگيزيم بر سرتان بندگانمان را كه پرتوان گوشه و كنار هر ديارى را پى جويى كنند" كه آنها گروهى هستند كه خداوند قبل از قيام قائم عليه السلام برمى‏انگيزاند كه هيچ امر رها شده‏اى از آل محمد را نمى‏گذارند مگر آنكه آنرا در خواهند يافت "و اين وعده محقق الهى است".1

اگر دو باره ستم، اهل حق زبون سازد و گر ز خون، همه جا جمله لاله گون سازد

نموده وعده خدا آورد عبادى را كه تخت و تاج ستم را ز سر نگون سازد

 

انتقام گيرنده شهيدان مظلوم

 

و من قتل مظلوما فقد جعلنا لوليه سلطانا فلا يسرف فى القتل انه كان منصورا

مردى از حضرت صادق عليه السلام در مورد آيه شريفه سؤال كرد. حضرت فرمود:

 

مراد از آيه قائم آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم است كه خروج نموده و در برابر خون حسين عليه السلام عده‏اى را به قتل مى‏رساند. پس اگر همه اهل زمين را بكشد اسراف كننده نخواهد بود. بنابر اين، اين كه خداوند مى‏فرمايد: در كشتن اسراف كننده نخواهد بود "يعنى كارى كه مى‏كند اسراف شمارده نمى‏شود". سپس امام صادق عليه السلام فرمود:به خدا قسم فرزندان قاتلان حسين عليه السلام را به واسطه اعمال پدرانشان مى‏كشد.

 
البته در تفسير برهان ج 2 ص 419 رقم 14 آمده كه شخصى از حضرت رضا عليه السلام از معناى كلام حضرت صادق عليه السلام سؤال مى‏كند واينكه كشتن فرزندان به گناه پدرانشان چگونه با آيه "و لاتزر وازرة وزر اخرى" سازگار است؟ حضرت در پاسخ مى‏فرمايند: منظور آن فرزندانى هستند كه به عمل پدرانشان راضى بوده و افتخار مى‏كنند و اگر كسى در مشرق كشته شود و كسى در مغرب به قتل او راضى باشد او هم شريك قاتل محسوب مى‏گردد....1
اى تيغ انتقام الهى بيا بيا وى منتقم ز ظلم و تباهى بيا بيا

با تيغ ظلم، خون به دل اهل حق شده اى نور حق به جنگ سياهى بيا بيا

امت امام

 

يوم ندعوا كل اناس بامامهم....

از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فرمود: امامت را بشناس كه اگر امامت را شناختى نزديكى و دورى اين موضوع (قيام امام زمان) به تو زيانى نخواهد رسانيد. چرا كه خداى عزوجل مى‏فرمايد: " قيامت روزى است كه هر امتى را به نام امامش فرا مى‏خوانيم" پس هر كس امامش را بشناسد همچون كسى است كه در خيمه قائم عليه السلام به سر برد....2

 

گر بشناسى تو امام زمان بوده‏اى در خيمه او ميهمان

روز قيامت كه صَلا در دهند مى‏شوى اندر پى مولا روان

 

حق آمده و باطل رفتنى است

 

و قل جآءالحق و زهق الباطل ان الباطل كان زهوقا1

از امام باقر عليه السلام در مورد آيه شريفه نقل شده است كه فرمود:

 

هنگاميكه قائم عليه السلام قيام كند دولت باطل از ميان خواهد رفت.

اى كه حق مطلقى مهدى بيا وى كه رفع ظلمتى مهدى بيا

 

چون بيايى دولت باطل رود اى كه جان امتى مهدى بيا

 

موعود همه كتب آسمانى

 

ولقد كتبنا فى الزبور من الذكر ان الارض يرثها عبادى الصالحون

از امام باقر عليه السلام نقل شده است كه در مورد آيه شريفه فرمود:

 

آنها (عباد صالحى كه زمين به آنها به ارث خواهد رسيد) همان ياران مهدى عليه السلام آخر الزمان هستند.

اى كه زبور و ذكر را وعده ز ابتدا تويى آرزوى پيامبران خاتم اوصيا تويى

 

تشنگى جهان نگر در آرزوى عدل خود بيا بيا كه مظهر عدالت خدا تويى

 

حكومت در سراسر زمين

 

الذين ان مكناهم فى الارض اقامواالصلوة و آتواالزكوة و امروا بالمعروف و نهوا عن المنكر و لله عاقبة الامور

امام باقر عليه السلام فرمود: اين آيه مربوط به آلمحمد صلي الله عليه و آله وسلم ، مهدى عليه السلام و ياران اوست كه خدا آنها را برشرق و غرب زمين مالك مى‏سازد و دين را ظاهر نموده و بواسطه او و يارانش بدعتها و باطل را مى‏ميراند....تا آنجا كه هيچ اثرى از ظلم باقى نماند. آنها به نيكى امر و از ناپسند نهى مى‏نمايند و براى خداست عاقبت و نهايت كارها.2

 

گر ملك جهان گردد در زير قدوم تو در زير قدوم تو آباد جهان گردد

در سايه ملك تو اى وعده قرآنى بر پاى نماز و هم هر امر گران گردد

 

وعده الهى به مؤمنان شايسته

 

وعدالله الذين آمنوا منكم و عملواالصالحات ليستخلفنهم فى الارض و...

امام سجاد عليه السلام فرمودند: قسم به خدا آنها شيعيان ما اهل البيت هستند كه خدا اين وعده را در مورد آنها به دست مردى از ما محقق مى‏سازد و او مهدى اين امت است و اوست آنكه رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: "اگر روزى از دنيا باقى نمانده باشد خدا آنروز را تا آنجا طولانى مى‏كند كه مردى از عترتم كه نامش نام من است به ولايت رسيده و زمين را آنچنانكه از ظلم و جور پر شده باشد، از عدل و قسط پر سازد..."2

داده خداى منان * بر جمله اهل ايمان * اين وعده را به قرآن

كاندر زمين خلافت * هم مكنت و ولايت * گردد از آن آنان

 

مضطر واقعى

 

امن يجيب المضطر اذا دعاه و يكشف السوء و يجعلكم خلفاء الارض

امام صادق عليه السلام فرمود: اين آيه در مورد قائم از آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم نازل شده و اوست مضطر آن گاه كه در مقام ابراهيم دو ركعت نماز مى‏گذارد و خدا را مى‏خواند پس اجابتش نموده و سوء و پليدى را بر طرف نموده و او را خليفه روى زمين قرار مى‏دهد.2

 

از چه مضطرى تو اى امن جهان مهديا اى نور چشم مؤمنان

يك جهان چشم انتظار تو بيا آيه "امن يجيبت" را بخوان

 

امامت و وراثت مستضعفان

 

و نريد ان نمن على الذين استضعفوا فى الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثين و نمكن لهم فى الارض و...

از على عليه السلام نقل شده كه فرمود:

 

آنها (مستضعفان در آيه فوق) آل محمد صلي الله عليه و آله وسلم هستند كه خدا مهدى آنها را بعد از تلاششان برانگيخته و آنها را عزيز و دشمنانشان را ذليل مى‏نمايد.2

مستضعفان عالم المژده البشارت كز سوى رب عالم قطعى است اين ارادت

گردد ز لطف داور، مهدى چو از ره آيد هم رهبرى و هم ملك از بهرتان عنايت

 

كمال نعمت

 

و اسبغ عليكم نعمه ظاهرةً و باطنةً ...

امام كاظم عليه السلام در مورد آيه فرمودند: نعمت ظاهرى امام ظاهر و نعمت باطنى امام غايب ا ست. راوى مى‏گويد پرسيدم: آيا در ميان امامان هم كسى هست كه غايب شود؟ فرمود: آرى، ظاهرش از ديدگان مردم پنهان مى‏گردد اما يادش از دلهاى مؤمنان پنهان نمى‏شود. او دوازدهمين از ماست كه خدا هر سختى را برايش آسان و هر مشكلى را راحت مى‏كند.2

 

اى نعمت باطنى عالم مهدى وى نور دل نبى خاتم مهدى

تكميل نموده رب به تو نعمتها اى نعمت جارى دمادم مهدى

 

تجلّى به نور خدا در زمين

 

واشرقت الارض بنور ربها1

امام صادق عليه السلام در مورد آيه فرمود:

 

"رب" زمين، يعنى امام روى زمين و در روايت ديگرى از آن حضرت نقل شده همانا هنگاميكه قائم ما قيام كند زمين به نور پروردگارش روشن مى‏گردد.2

اى نور خدا جهان به خود روشن كن وز آمدنت پهن زمين گلشن كن

 

افسوس كه من نگشته‏ام آماده خود آى و مرا رها زقيد من كن

 

حلقه آخر زندگانى بشر

 

لو تزيلوا لعذّبنا الذين كفروا منهم عذابا اليما.1

از امام صادق عليه السلام سؤال شد آيا على عليه السلام در دين خدا قوى نبود؟ حضرت فرمودند:

 

آرى! پرسيده شد پس چگونه آن گروه توانستند بر او غلبه كنند و او آنها را كنار نزد؟ چه چيز مانع از برخورد او شد؟ حضرت پاسخ داد: آيه‏اى از كتاب الهى. پرسيده شد كدام آيه؟ فرمود: اين سخن الهى كه "لو تزيلوالعذّبنا االذين كفروا منه عذابا اليما" همانا خداى متعال را مؤمنانى است كه به صورت امانت در صلب كافران و منافقان قرار دارند، پس على عليه السلام پدران را به اميد آنكه در آينده اين وديعه‏ها از صلبشان خارج خواهند شد نمى‏كشت و هر گاه اين ودايع از اصلاب خارج مى‏شد آنها را مى‏كشت. و همچنين است قائم ما اهل البيت، كه هرگز ظاهر نمى‏شود تاآن كه اين امانات و ودايع الهى از اصلاب خارج شده باشد. پس آنگاه بر هر كس از كفار دست يابد آنهارا خواهد كشت.

اى بسا انوار حق در صلب كين مرد كافر حامل مردان دين

باش تا اين نور آيد در جهان و انگه آيد منتقم از كافرين

 

انسانيت مرده را زنده مى‏كند

 

و اعلموا ان الله يحيى الارض بعد موتها...1

امام باقر عليه السلام فرمود:

 

منظور از مرگ زمين كفر اهل زمين است چرا كه كافر مرده است پس خدا زمين را با قائم عليه السلام را زنده مى‏كند او عدالت را در زمين مى‏گستراند و زمين را زنده نموده و اهل زمين را پس از مرگشان احياء مى‏نمايد.

در روايت ديگرى از موسى بن جعفر عليه السلام آمده: زنده نمودن زمين با نزول باران نيست بلكه خداى عزوجل مردانى را بر مى‏انگيزد كه عدالت را احياء نمايند و با احياء عدالت و اقامه حدود زمين را زنده مى‏سازند چرا كه اقامه حدود در روى زمين از چهل روز باريدن باران پر سودتر است.1

زمين زنده است با باران ايمان حيات ظاهر آن آب باران

تو اى مهدى زمين را ساز زنده كه كفر اهل آن ميرانده انسان

 

آب گوارا؛ حضور امام

 

قل أرايتم ان اصبح مآؤكم غورا فمن يأتيكم بمآء معين1

على بن جعفر مى‏گويد از برادرم امام كاظم عليه السلام پرسيدم: تأويل اين آيه چيست؟ حضرت فرمود: چه خواهيد كرد اگر امامتان را ازدست داده و او را نبينيد.

 

در روايت ديگر از امام باقر عليه السلام نقل شده كه فرمود: اين آيه در مورد "امام " نازل شده است سپس فرمود: اگر امامتان از شما غايب گردد.2

جان جهان تشنه، آب گواراى توست رفع عطش، ديدن روى دل آراى توست

هجر تو كرده خزان، فصل همه عمر ما رمز بهار جهان لذت آواى توست

 
 

پنهانى كه آشكار مى‏شود

 

فلا اقسم بالخنس الجوار الكنس1

ام هانى مى‏گويد به امام باقر عليه السلام عرض كردم: آيه‏اى در كتاب خداى عزوجل ذهن مرا بسختى مشغول نموده و شب مرا به بيدارى مى‏كشاند. حضرت فرمود كدام آيه است آنرا بپرس. گفتم: سخن خداى متعال "فلااقسم بالخنس الجوار الكنس" حضرت فرمود:

 

خوب مطلبى را پرسيدى اى ام هانى اين مولوديست در آخرالزمان او مهدى عليه السلام از اين عترت است كه براى او حيرت و غيبتى خواهد بود كه گروههايى در آن غيبت گمراه و گروههايى هدايت خواهند شد. پس اى خوشا بر تو اگر او را درك نمايى و خوشا بر حال هر كس كه او را درك كند.1

خورشيد رويت اى گل كى مى‏شود هويدا تا عالمى شود از روى تو مست وشيدا

نى، اين دل است پنهان در قعر چاه و زندان ورنه كجاست آن كو چون روى توست پيدا

 

عرضه خبرهاى امت بر امام

 

تنزل الملائكة والروح فيها باذن ربهم من كل امر سلام هى حتى مطلع الفجر

امام صادق عليه السلام از امام باقر عليه السلام نقل نموده كه فرمود:

 

روزى على بن ابيطالب عليه السلام سوره قدر را قرائت نمود و حسن و حسين عليه السلام در نزد آن حضرت بودند. آنگاه امام حسن عليه السلام عرضه داشت: از خواندن اين سوره گويا كامتان شيرين گرديد؟

على عليه السلام فرمود: اى فرزند رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم و اى فرزندم بدان كه من در اين مورد چيزى را مى‏دانم كه تو از آن بى خبرى و آن اينكه وقتى اين سوره نازل شد جدت پيامبر خدا صلي الله عليه و آله وسلم در پى من فرستاد و اين سوره را بر من قرائت نمود و بر شانه راستم زده و فرمود اى برادر، وصى و ولى امتم بعد از من و جنگنده با دشمنانم تا روزى كه در آن روز بر انگيخته خواهند شد، اين سوره بعد از من در خصوص تو و پس از تو در خصوص فرزندان تو است. همانا برادرم جبرئيل خبرهاى امتم در هر سال را به من مى‏رساند و هم او اين مطالب را همچون پيامهايى كه بر انبيا مى‏رسانيد، به همراه نورى فروزان به قلب تو و جانشينانت نازل خواهد كرد تا آنگاه كه زمان طلوع فجر قائم فرا رسد.

شام عالم گشته روشن از جمال بدر تو

اى كه باشد سوره قدر گوشه‏اى از قدر تو

چون ملائك همره روح صف به صف نازل شوند

نيست منزلگاهشان جز كوه طور صدر تو

 

 

قسم به زمان ظهور

 

والعصر

از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمود: "العصر" عصر خروج قائم است و مراد از "انسان" دشمنان ما هستند و "الا الذين آمنوا" آنانند كه به نشانه‏هاى ما ايمان آورده‏اند و "عملوا الصالحات" آنهايند كه با برادران خويش مساوات نمايند و منظور از "حق" امامت و مراد از "تواصوا بالصبر" صبر در هنگام عدم دسترسى به امام است.

 

اى عصاره هستى، جان ما به قربانت اى زمانه را صاحب، امر ما و فرمانت

 

عالمى به خسران سوخت، كى زره بيايى تو مؤمنان صالح بين، صابران سامانت

 

يارى الهى

 

اذا جآء نصرالله و الفتح...

امام صادق عليه السلام فرمود: مردى نزد اميرالمؤمنين عليه السلام آمده و از طولانى شدن مدت دولت و سيطره ظلم شكايت كرد. اميرالمؤمنين عليه السلام به او فرمود به خدا آنچه آرزو داريد محقق نخواهد شد تا آن زمان كه اهل باطل هلاك گرديده و نادانان فرو پاشند و اهل تقوا ـ كه چه كمند آنها ـ امنيت يابند... در چنين زمان يأس و خوارى است كه: "اذا جآء نصرالله و الفتح" محقق مى‏شود.2

 

چون نصر خدا آيد و پيروزى دين عالم شود از مهدى ما عطر آگين

اى منتظران در قدمت افواجا تسبيح تو شد مغفرت اهل زمين

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحيم

اللهم كن لوليك الحجة بن الحسن صلواتك عليه و على آبائه فى هذه الساعة و فى كل الساعة ولياً و حافظاً و قاعداً و ناصراً و دليلاً و عيناً حتى تسكنه ارضك طوعاً و تمتعه فيها طويلا